Terug naar pagina Onderscheidend

Videotekst van Didactiek in voorlichtingsvideo’s

0:07 (= tijdsaanduiding videoverloop)

Ha, leuk dat je kijkt naar deze video, gemaakt op verzoek van Ondernemend in Zorg.
Het is een vervolg op mijn 1e video over didactiek in e-health-apps.
Aan het eind van de video zie je de internetlinks.

Deze vervolg-video brengt je achtergrondinfo, tips over didactiek in videovoorlichting, en voorbeelden daarvan.

Een goede voorlichtingsfilm is erop gericht, om door optimale info-overdracht
bij de doelgroep een maximale effectiviteit te bereiken in de beoogde inzichten, gedragingen, of denkwijzen.
Straks wordt dat verder concreet gemaakt.

Bij de opzet van zo’n film spelen 4 focuspunten een rol.

1:00
De eerste 3 zijn:
1 de informatie die moet worden overgebracht, bv. over een ziekenhuis, specialisme, of behandeling,
2 de doelgroep voor wie die info bestemd is. Die doelgroep is b.v. geselecteerd op leeftijd, geletterdheid, ziektebeeld, of een combi daarvan.
3 De didactische vormgeving van die info voor die specifieke doelgroep.
Tailoring heet dat in e-health-jargon.
Die vormgeving verloopt in 3 stappen, ik noem ze 3xS:

S1
eerst structureren van alle info.
Mijn focus ligt hier op informatie over behanding van een aandoening waar een patiënt voor het eerst mee te maken krijgt.
Dat brengt immers vaak onzekerheid en vragen met zich mee.

2:02
S2
Dan selecteren, zodat hoeveelheid en diepgang, woordkeus en stemming aansluiten bij de doelgroep.
Die zal hier bestaan uit patiënten die vooraf geinformeerd willen worden.
Dat zal bij de meesten zijn uit onzekerheid, of uit interesse,
of door praktische overwegingen (hoe lang kan ik hierna niet werken).
Sluit als voorlichter dus aan bij de belevingswereld van je patiënt en ga, als deskundige
met je informatie op je hurken zitten, om de niet-deskundige te bereiken.
Zo optimaliseer je de effectiviteit van je info.
Die effectiviteit kan zich dan bij de patiënt naar verschillende vlakken vertalen, b.v. door:
beter onthouden, meer inzicht, gewenste gedragsverandering,
geruststelling, of als keuzehulp.

3:04
Bedenk verder, dat de ene patiënt meer eigen keuze-autonomie wil behouden,
terwijl de andere zich juist graag wil laten leiden in zijn besluitvorming.

S3
De derde en laatste stap is segmenteren van alle info in op zichzelf staande videomodules.
Die geven dan elk aanvullende info op de hoofdvideo.
Met links kun je daarnaar verwijzen.
Zo kun je detaillering of diepgang aanbieden, als vrije keuzemogelijkheden,
want niet iedereen wil ook de onderliggende medische details zien, zoals het verloop van een operatie.
Maar maak het wel mogelijk, want weer ANdere patiënten zijn juist gerustgestelder als ze meer medische details weten.

Tenslotte het laatste focus-punt van de 4:

4 dat is de filmtechnische realisatie, met wel en niet zichtbare elementen.

4:07
Niet zichtbaar zijn b.v. script, apparatuur, of nabewerking.
Op die verborgen technische aspecten ga ik nu niet in.
Ik bespreek die al in 3 andere videos over beeld, geluid, en montage.

Nu verder met wat uiteindelijk wel zichtbaar en hoorbaar is, want dat is hier van groot belang.

Dat op je hurken zitten van zonet moet je hier namelijk ook letterlijk opvatten:
informeer, dus film, vanuit patiëntperspectief.
Met een steadycam, of een minicamera, maakt niet uit, maar met dat ik-perspectief toon je het beeld zoals de patiënt de dingen ook zal zien, en zal ervaren.

5:08
Cruciaal is: een behandeling vanuit patiëntperspectief laten voorbeleven
houdt voor de allermeeste patiënten in: de spanning van het onbekende zoveel mogelijk wegnemen.
Ook ik heb dat zo ervaren, toen ik zelf een nieuwe patiënt was.

Naast dit patiëntperspectief is het soms natuurlijk nuttig om als aanvulling een ruimer overzicht-perspectief
te tonen, bijvoorbeeld bij handelingen die de patiënt zelf niet kan zien, maar wel nuttig zijn om te weten,
zoals bij deze sportarts die electroden plakt op de rug van de client, in deze video van Eos-wetenschap.

6:00
Nu iets over e-health-apps.
Wat ik nog steeds mis in de meeste apps die informeren over behandelingen is de weergave van de alledaagse realiteit. Die toon je namelijk niet alleen met infographics, animaties en teksten.
Dat blijft abstract en onpersoonlijk.
En dit geldt net zo voor de talloze patiëntenfolders en lappen tekst.

Daarom mijn overtuigde advies:
bouw videofragmenten in je apps in, of verwijs ernaar!
Ook video is patiëntenzorg, ook al is het maken van video met echte situaties meer werk dan het samenstellen van animaties en infographics.
Maar, met een goede samenwerking en inlevingsvermogen, zijn beelden te maken die voldoende realistisch zijn,

7:00
zoals hier op het Erasmus MC.

Infographics en schemas zijn natuurlijk wel op hun plaats in apps die gericht zijn
op het bijhouden van b.v. medicijngebruik of een juiste dagindeling.

Video gemaakt in de realiteit biedt de mogelijkheid om gewoon thuis, in de vertrouwde omgeving
alvast met die realiteit kennis te maken, door beelden van:
– een komende behandeling, bijvoorbeeld een staaroperatie (pijnloos en weinig engs om te zien, zoals een patiënt me vertelde),
– de omgeving waarin dat gebeurt,

8:09
– zo mogelijk, ook van de behandelaar zelf, als medisch deskundige,
– en van een ex-patiënt, bij voorkeur uit hetzelfde ziekenhuis.
Die is ervaringsdeskundige en voor de kijker een houvast en een soort verkenner, die nu verslag uitbrengt over de ervaringen in het onbekende gebied.

Daarom zijn ziekenhuisspecifieke videos nog veel waardevoller dan algemene voorlichtingsfilms.
Bovendien kun je daarin de sfeer, de huisstijl en praktische zaken zoals parkeren en looproutes weergeven.

Die voordelen wegen naar mijn mening op tegen het nadeel van een beperktere inzetbaarheid, bijvoorbeeld als er in het ziekenhuis verbouwd is.

9:00
Want dan moet mogelijk de film worden aangepast.
Daarom archiveer ik mijn gemaakte projecten altijd, zodat gewijzigde fragmenten kunnen worden ingepast
voor dezelfde opdrachtgever.

En er is nog een tweede manier van kijken die ook belangrijk is:
een spreker die iets in de film vertelt, kijkt in de camera, want alleen zo richt deze zich duidelijk tot de patiënt.
Helaas kijken veel sprekers naar de interviewer naast de camera, wat op de kijker als onpersoonlijk overkomt en zo dan ook minder vertrouwen opbouwt.

Voor de analyse van medische voorlichtingsfilms maakte ik een beoordelingsmatrix met puntentoekenning.

10:00
De kwaliteitsverschillen waren enorm, zelfs al bij dit beperkte aantal van 15 films.
Verticaal staan de kwaliteitskenmerken, gerangschikt in 5 rubrieken, zie de gele regels.
Die 5 rubrieken komen straks nog terug.

Even in het kort:
na mijn loopbaan als talendocent en filmer ben ik nu freelance medisch voorlichtingsfilmer, als VideoMedisch.
– Onderwijservaring brengt didactische kwaliteit en duidelijk taalgebruik,
– filmervaring zorgt voor goede technische afwerking,
– en als ex-patiënt ken ik de informatiebehoefte waar je voor een nieuwe behandeling vaak mee rondloopt.

11:00
Deze 3-in-1-combi is vrij uniek voor een videomaker, maar eigenlijk noodzakelijk als je voor de medische sector goede informatiefilms wilt maken.
Ik maak overigens ook niet-medische informatiefilms.

Nu nog iets over didactiek en e-health.
Bij het formuleren van de verschillende kwalificatiestandaarden voor e-health-apps werd, bij mijn weten, tot nu toe nog nooit meegewogen, of die ook aan didactische criteria voldoen.
Toch is didactiek de basis voor vakkundig informeren, en als zodanig een zelfstandig product binnen een video.

Op symposia en andere bijeenkomsten spreek ik geregeld met zorgverleners en onderzoekers, ook over didactisering in videovoorlichting.
In hun videopublicaties vallen me best vaak dingen op die duidelijker gepresenteerd hadden kunnen worden.

12:05
Als ik ze daar later op attendeer, blijkt dat ze die helemaal niet hadden opgemerkt, en hun reactie op mijn suggesties is altijd verrast, zo van: “Oooh, wat een goed idee!”
Ieder focust nu eenmaal op zijn eigen vakgebied.
En daar is niks mis mee, maar …. laten we er nu eens voor gaan zorgen, dat het vakgebied didactiek ook standaard vertegenwoordigd is!
Het blijft onbegrijpelijk dat dit besef landelijk maar niet van de grond komt.

Een paar voorbeelden nog van die suggesties van zonet.
1
Een promovendus onderzocht, welk presentatieformat, b.v. tekst, video, site-bezoekers het liefst gebruiken.

13:00
Op de testpagina stond een videoblok met daaronder een tekst.
Die 2 formats verwezen niet naar elkaar, en de bezoeker vraagt zich dan af, of de video hetzelfde is als de tekst, of er alleen een aanvulling op is.
Zet dat er dan gewoon even bij.
De onderzoeker was verrast en blij met de suggestie.

2
In keuzemenus voor videos staat bij de stills, foto uit een video, maar zelden hoelang die video duurt.
Toch kan dat erg handig zijn.

3
Een podoloog maakte videos voor zelf trainen van een hallux valgus (een scheve grote teen), met instructie via voice-over (ingesproken achtergrondstem).
Pak met je linkerhand, enz.
Het bleek een openbaring toen ik voorstelde om dat vanuit clientperspectief te filmen.

14:07
Want zo zal zijn doelgroep de video-instructies ook toepassen en zien.

4 Richt de aandacht op wat van belang is.
Dat kan op zoveel manieren. b.v.:
– een cirkeltje ergens omheen
– een animatie
– beeld in beeld
– kernwoorden tijdens een verhaal
– en af en toe een aardigheidje om de aandacht vast te houden.

15:03
Tenslotte, samenvattend:
een goede medische voorlichtingsvideo hoort te voldoen aan de vijf noodzakelijke kern-eigenschappen:
informatief
realistisch
vertrouwenwekkend
praktisch
en filmtechnisch verzorgd

In een aparte video heb ik die 5 punten met concrete voorbeelden uitgewerkt, je ziet ze in de linker kantlijn.
Die video, en allerlei andere gegevens (portfolio, prijzen, reviews) zie je op www.videomedisch.nl

16:00
Heb je op- of aanmerkingen, wil je advies, of, wie weet, overleg over een nieuwe video?
Stuur dan een mail naar info@videomedisch.nl
Je krijgt altijd antwoord.

Dank voor je belangstelling!

Aandacht vasthouden tot het eind…

Terug naar pagina Onderscheidend